Financieel Stabiliteitscomité verkent de gevolgen van klimaatrisico’s voor de financiële sector

Het Financieel Stabiliteitscomité heeft in zijn vergadering van 15 februari gesproken over de gevolgen van klimaatrisico’s voor de financiële stabiliteit en de turbulentie op financiële markten.

 

Klimaatrisico’s

Het comité heeft een eerste verkennende bespreking gehad over de mogelijke gevolgen van klimaatgerelateerde risico’s voor de financiële stabiliteit. Daarbij heeft het comité onder andere gekeken naar systeemrisico’s als gevolg van fysieke schade door klimaatverandering. Uit het oogpunt van financiële stabiliteit is vooral het staartrisico van een grote overstroming relevant. Met name banken en schadeverzekeraars zouden hierdoor geraakt kunnen worden.   

De transitie naar een duurzame energievoorziening die nodig is om de klimaatdoelstellingen van Parijs te kunnen halen, vereist op termijn radicale aanpassingen in het energiesysteem en de daarmee verbonden sectoren. De economische gevolgen hiervan zijn onzeker en sterk afhankelijk van hoe de transitie wordt vormgeven. Dit kan ook risico’s met zich meebrengen voor de financiële sector, met name wanneer aanpassingsprocessen onvoldoende zijn geanticipeerd en abrupt moeten plaatsvinden. Een specifiek risico hierbij is het leeglopen van een carbon bubble: een afwaardering van CO2-gerelateerde activa (“stranded assets”) als gevolg van strenger klimaatbeleid. DNB publiceert binnenkort een studie over de energietransitie, waarbij de mogelijke effecten op de financiële sector nader in kaart worden gebracht. 

De financiële sector speelt een belangrijke rol in het faciliteren van de investeringen die nodig zijn voor een energietransitie. Meer transparantie over klimaatrisico’s is een belangrijke voorwaarde voor de financiële sector om deze rol te kunnen spelen. Het comité benadrukt daarom het belang van internationale standaarden voor rapportages over klimaatrisico’s, voor ondernemingen in het algemeen en specifiek voor financiële instellingen zoals die onder regie van de Financial Stability Board worden ontwikkeld. 

Op basis van deze eerste inventarisatie stelt het comité vast dat klimaatrisico’s vooralsnog geen acute bedreiging lijken te vormen voor de stabiliteit van het Nederlandse financiële stelsel. Wel blijft het comité de ontwikkelingen op dit gebied volgen, vanwege de mogelijk grote effecten van een energietransitie. 

Turbulentie financiële markten

Het comité heeft daarnaast stilgestaan bij de onrust op financiële markten. Het risico van forse prijsaanpassingen en een verdere toename van de volatiliteit op financiële markten, waar het comité al eerder over sprak, lijkt zich nu te materialiseren. Waar eerder vooral ontwikkelingen in opkomende economieën en de dalende olieprijs tot onrust aanleiding gaven, zijn sinds enkele weken ook de zorgen over een groeivertraging in de ontwikkelde economieën toegenomen. De hoge volatiliteit op financiële markten blijft een belangrijk punt van zorg voor het comité. 

Volgende vergadering van het FSC

In mei 2016 spreekt het comité over de stabiliteitsimplicaties van nieuwe toetreders en technologische innovatie in de financiële sector. Ook wordt dan gesproken over marktliquiditeitsrisico als gevolg van de opkomst van passieve beleggingen en geautomatiseerde handelsstrategieën. 

Het Financieel Stabiliteitscomité

De vergadering van het Financieel Stabiliteitscomité vond plaats op maandag 15 februari 2016. In dit comité spreken vertegenwoordigers van DNB, de AFM en het ministerie van Financiën onder leiding van de president van DNB over ontwikkelingen op het gebied van de stabiliteit van het Nederlandse financiële stelsel. Het CPB neemt als externe deskundige deel aan de vergaderingen.